Warrige weken

Wat betreft handen wassen dit was eens een van de belangrijkste ontwikkelingen op het vlak van de hygiëne. Miljoenen mensenlevens worden ieder jaar met deze simpele handeling gered. We vinden het nu heel gewoon maar pas in de 19e eeuw ontdekten wetenschappers het belang van handen wassen met zeep. Daarvóór stapten artsen en verpleeg- en verloskundigen van de ene (chirurgische) ingreep naar de andere zonder handen te wassen. Dagelijks wassen miljarden mensen hun handen, we doen dat uit vrije wil omdat we weet hebben van virussen en bacteriën. Wat je nodig hebt om zo’n niveau van vrijwillige medewerking te realiseren is vertrouwen.

Mensen moeten kunnen vertrouwen op de deskundigen, de publieke autoriteiten en de media. Autoriteiten moeten de verantwoording nemen voor tijdige, juiste en voldoende informatie aan burgers. Wij burgers snakken naar die informatie. Wij willen uit vrije wil met kennis van zaken ons loyaal en van harte inzetten voor de verwezenlijking van ons gezamenlijk doel. Dat is het wereldwijd beheersbaar krijgen van de Coronavirus infectie. Voor dat doel willen wij vrijwillig in quarantaine, voortdurend handen wassen, onze kinderen van school houden, afstand van elkaar houden, slecht nieuws tot ons nemen, ons blijven informeren, onze paniek aanvallen de baas blijven, afzien van hamsteren, afzien van fysieke nabijheid, rouwen in ons eentje, lijden onder verlies, ons sociale netwerk verliezen, bang zijn voor elkaar.

‘Wie niet horen wil moet voelen’ zei burgemeester Rabelink vorige week in de krant. Zo’n uitspraak klinkt even flink en gaf mij een kortstondig gevoel van stevigheid. Nu, een week later denk ik dat deze opmerking zal doorwerken onder de oppervlakte van ons bewustzijn. Zo’n opmerking is betuttelend en bedreigend, ze kan de saamhorigheid op het eiland schaden. Meneer Rabelink we zijn geen kleine kinderen we hebben uw respect en vertrouwen nodig. Straffen is niet de juiste strategie dreigen met straf ook niet. We zijn al bang. We kunnen ons geen angstiger situatie voorstellen. Sommige mensen hebben hun leven redelijk op orde en komen er wellicht makkelijker doorheen. Maar anderen zijn vanuit een leven in chaos in de Corona ellende terecht gekomen.

Met de dreiging van het Coronavirus staat iedereen onder psychische druk. Het virus is een mega test voor verantwoord burgerschap. Ons vermogen elkaar te vertrouwen is het wapen waarmee wij het virus kunnen verslaan. Onze kennis over het virus kan zich sneller over de wereld verspreiden dan het virus zelf. Het virus doet haar werk wereldwijd maar onze informatie over de vijand verspreidt zich sneller over de aardbol dan het virus zelf. Zo kunnen we haar de baas worden. Mits wij wereldwijd samenwerken. Vertrouwen in elkaar blijven houden zal onze redding zijn. Zal de Homo Sapiens, de wijze-mens, haar naam eer aan doen?

Deze tekst is verschenen als column in Wereldregio (week 14, 2020)